Sự khác biệt của Tết Cổ Truyền Việt Nam và Tết Cổ Truyền Trung Quốc

Hàng năm, Tết Cổ Truyền được tổ chức vào ngày mồng 1 tháng 1 theo lịch âm trên đất nước Việt Nam và ở một vài nước khác có cộng đồng người Việt sinh sống. Trước ngày Tết, thường có những ngày khác để sửa soạn như cúng Táo Quân (23 tháng chạp âm lịch) và Tất Niên (29 hoặc 30 tháng chạp âm lịch). Trong những ngày Tết, các gia đình sum họp bên nhau, cùng thăm hỏi người thân, mừng tuổi và thờ cúng tổ tiên.

Bắn pháo hoa vào dịp cuối năm

Tết Cổ Truyền – ngày lễ quan trọng nhất của Việt Nam và Trung Quốc

Tết Cổ Truyền đối với cả Việt Nam và Trung Quốc đều là ngày lễ quan trọng nhất trong năm, đánh dấu sự kiện tiễn đưa năm cũ và chào đón năm mới. Đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình đoàn tụ, sum vầy sau một năm học tập và làm việc mệt mỏi, là ngày để mọi người thể hiện sự quan tâm, tha thứ, bỏ qua những sai lầm trong năm cũ để bắt đầu một năm mới với mọi thứ đều tốt đẹp hơn.

Tết Cổ Truyền cũng là một dịp hiếm hoi mà người dân cả hai nước mạnh tay trong chi tiêu, chịu ăn, chịu mặc và cũng chịu chơi nhất. Chi tiêu tại các nước Á Đông trong dịp này luôn đạt “đỉnh” tương tự như các ngày Giáng Sinh và Tết Dương lịch tại phương Tây.

Phong tục gói bánh chưng ngày Tết của người Việt

Trẻ con trong ngày Tết đều được lì xì cùng với những lời chúc đầy may mắn. Không những vậy, màu chủ đạo của hai quốc gia trong những ngày này đều là màu đỏ, đơn giản vì nó tượng trưng cho sự may mắn và sung túc.

Thời khắc quan trọng nhất tại hai quốc gia trong dịp này chính là khoảnh khắc Giao thừa khi cả gia đình quây quần bên mâm cơm, thường rất thịnh soạn so với ngày thường và trong mấy ngày Tết, người dân hai nước đều dâng cơm cúng cho bàn thờ gia tiên một cách đầy đủ.

Sự khác biệt giữa Tết Cổ Truyền ở Việt Nam và Trung Quốc

Tuy có nhiều điểm chung, nhưng Tết Cổ Truyền ở Việt Nam và Trung Quốc cũng có nhiều điểm khác biệt.

Đầu tiên chính là tên gọi, trong khi Tết Việt Nam được gọi là Tết Nguyên Đán ( tiếng anh gọi là Lunar New Year ) thì Tết của người Trung Quốc lại có tên là Xuân Tiết.

Cả gia đình quây quần cùng nhau du xuân

Ngoài ra, tuy cùng sử dụng chung một cuốn lịch Âm (bộ lịch dựa trên chu kì của tuần trăng) nhưng thời gian ăn Tết của hai dân tộc cũng không giống nhau. Ở Việt Nam, Tết Nguyên Đán bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp (ngày tiễn Ông Công, Ông Táo về trời) cho tới ngày mùng 7 tháng Giêng Âm lịch, tức là diễn ra trong khoảng 15 ngày. Trong khi đó, người Trung Quốc lại có một cái Tết rất dài, bắt đầu từ mùng 8 tháng Chạp tới 15 tháng Giêng, kéo dài khoảng… 40 ngày.

Nguồn gốc ngày Tết ở cả hai nước cũng không giống nhau. Theo truyền thuyết Trung Quốc, vào thuở hồng hoang, khi con người vẫn chưa biết ngày Tết là gì, mỗi dịp năm mới, họ đều bị một con quái vật tên là Niên thú tấn công, quấy phá; yêu quái thường vào làng phá hoại hoa màu, bắt và ăn thịt gia súc, thậm chí là cả trẻ con. Do đó, người dân lựa chọn cách để đồ ăn trước cổng nhà với hi vọng Niên thú sau khi no nê sẽ bớt quậy phá. Chuyện vẫn tiếp diễn cho tới một lần, dân làng chứng kiến Niên thú sợ hãi trước một đứa bé mặc đồ đỏ và chạy trốn.

Kể từ đó, họ hiểu ra rằng, Niên thú rất sợ màu đỏ. Và thế là, mỗi lần tới dịp năm mới, con người lại đua nhau treo đèn lồng đỏ, dán giấy đỏ, đốt pháo đỏ và mặc đồ đỏ,… vừa để xua đuổi Niên thú vừa ăn mừng năm mới.

Cây đào thường thấy trong cái Tết của người miền Bắc

Ở Việt Nam, nguồn gốc của ngày Tết rất… thực tế. Tết Cổ Truyền ở nước ta đơn giản là dịp để ăn mừng mùa thu hoạch trước và chào đón một mùa cấy trồng mới, việc quan trọng nhất của một đất nước dựa trên 4000 năm văn minh lúa nước.

Về phong tục ngày Tết, người Trung Quốc có tục treo ngược chữ Phúc, có nghĩa là “Phúc Đảo”, trong tiếng Hán đồng âm với từ “Phúc Đáo”, có nghĩa là “Phúc đến” để thể hiện hy vọng may mắn sẽ đến trong năm mới. Bên cạnh đó, người Trung Quốc rất thích đốt pháo và múa lân mỗi dịp Tết.

Ở Việt Nam, chúng ta có thể kể ra nhiều tập tục khác nhau như: tiễn ông Công ông Táo về chầu Trời (23 tháng Chạp), gói bánh chưng ở miền Bắc và bánh tét ở miền Nam, chuẩn bị mâm ngũ quả, thắp hương gia tiên, trồng cây nêu, xông đất, hái lộc, chúc Tết, xin chữ,..

Về tục chơi hoa và cây cảnh ngày Tết, trong khi người Việt ta thích nhất bộ ba “Đào – Mai – Quất” thì người Trung Quốc lại “kết” bộ tứ “Mơ – Thủy Tiên – Quất – Cà tím”.

Về ẩm thực ngày Tết, Việt Nam nổi bật với những món “nhìn là thấy Tết” như:

  • Bánh chưng, bánh tét
  • Giò lụa
  • Củ hành, mứt…
  • Củ kiệu tôm khô
  • Thịt kho hột vịt, bánh tráng cuốn, canh khổ qua (mướp đắng)
  • Thịt đông, nem rán, canh măng khô.

    Các trò chơi lễ hội dân gian được tổ chức

Về phía Trung Quốc, vốn nổi tiếng về một nền ẩm thực đồ sộ nên thực đơn ngày Tết của người Hoa cũng hoành tráng không kém, kể như:

  • Bánh niên cao
  • Bánh khoai môn
  • Bánh củ cải
  • Sủi cảo, há cảo
  • Gà Kung Pao
  • Vịt quay Bắc Kinh
  • Trà trứng
  • Lợn xào chua ngọt,…

Vậy đấy, Nhìn vào thì Tết của hai nước có vẻ giống nhau nhưng Tết Cổ Truyền của Việt Nam và Trung Quốc có những điểm rất riêng và không lẫn vào đâu được. Qua bài viết này hy vọng bạn có cái nhìn khác hơn về Tết giữa hai nước chứ không phải giống nhau như mọi người vẫn nghĩ trước giờ.